Σελίδες

Πέμπτη, 2 Ιουνίου 2011

Αριστερός Αντιλαϊκισμός (Μάκης Καραγιάννης)

Φοβάμαι τους ανθρώπους που 30 χρόνια  έκαναν πως δεν είχαν πάρει χαμπάρι και ένα ωραίο βράδυ μεσούντος του Μάη  βγήκαν στις πλατείες κραυγάζοντας «Κλέφτες Κλέφτες».


Φοβάμαι εκείνους που δεν πληρώνουν φόρους, -δηλαδή 6 στους 10 έλληνες- και ταυτόχρονα οδύρονται για τα χρέη και τα ελλείμματα του κράτους.


Φοβάμαι εκείνους που βγάζουν μεγάλους λόγους για την  εθνική ανεξαρτησία και την εθνική αξιοπρέπεια επαιτώντας τα δανεικά των ευρωπαίων.


Φοβάμαι εκείνους που διορίστηκαν  εις βάρος των άλλων, γλείφοντας τους πολιτικούς, και τώρα μουτζώνουν τη βουλή.


Φοβάμαι εκείνους που γέμιζαν προεκλογικά τις πλατείες της μεταπολίτευσης, κραδαίνοντας τις πλαστικές σημαίες του πελατειακού κράτους έτοιμοι για το μεγάλο πλιάτσικο, και τώρα τις γεμίζουν πάλι αγανακτισμένοι.


Υποκλίνομαι μόνον στα πραγματικά θύματα: τους άνεργους και τους νέους χωρίς ελπίδα.


Φοβάμαι όταν βλέπω τον λαϊκισμό της νέας εποχής, με τα γλυκά λόγια του Μίκη και τα χρυσοποίκιλτα άμφια του Άνθιμου, να απλώνει το βαρύ χέρι πάνω τους.


Και χθες φοβήθηκα ακόμη περισσότερο.

(Πολιτική Επιθεώρηση, Μάης 2011)
..............................................................................

Φοβάμαι
τους ανθρώπους που εφτά χρόνια
έκαναν πως δεν είχαν πάρει χαμπάρι
και μια ωραία πρωία –μεσούντος κάποιου Ιουλίου–
βγήκαν στις πλατείες με σημαιάκια κραυγάζοντας
«Δώστε τη χούντα στο λαό».
Φοβάμαι τους ανθρώπους
που με καταλερωμένη τη φωλιά
πασχίζουν τώρα να βρουν λεκέδες στη δική σου.
Φοβάμαι τους ανθρώπους
που σου 'κλειναν την πόρτα
μην τυχόν και τους δώσεις κουπόνια
και τώρα τους βλέπεις στο Πολυτεχνείο
να καταθέτουν γαρίφαλα και να δακρύζουν.
Φοβάμαι τους ανθρώπους
που γέμιζαν τις ταβέρνες
και τα 'σπαζαν στα μπουζούκια
κάθε βράδυ
και τώρα τα ξανασπάζουν
όταν τους πιάνει το μεράκι της Φαραντούρη
και έχουν και «απόψεις».
Φοβάμαι τους ανθρώπους
που άλλαζαν πεζοδρόμιο όταν σε συναντούσαν
και τώρα σε λοιδορούν
γιατί, λέει, δεν βαδίζεις στον ίσιο δρόμο.
Φοβάμαι, φοβάμαι πολλούς ανθρώπους.
Φέτος φοβήθηκα ακόμα περισσότερο.
(Φοβάμαι, Μανόλης Αναγνωστάκης, Νοέμβρης 1983)
................................................................................................

Η ελληνική κοινωνία αγουροξυπνημένη από τον λήθαργο της μπελ εποκ ενός καταναλωτικού ευδαιμονισμού που στηρίχτηκε στον υπερδανεισμό, αναζητά οργισμένη εξιλαστήρια θύματα. Το ελληνικό δημόσιο χρεοκόπησε. Όμως εκείνο που μας διαφεύγει είναι ότι ταυτόχρονα χρεοκόπησαν οι Δήμοι, οι συνεταιρισμοί, τα νοσοκομεία,  τα ΜΜΕ. Εν τέλει, χρεοκόπησε όχι το δημόσιο αλλά ένας ολόκληρος τρόπος σκέψης, οργάνωσης και πολιτικής στην οποία στηρίχτηκε η μεταπολίτευση. Δεν πρόκειται για οικονομική χρεοκοπία αλλά για την  χρεοκοπία των μυαλών και των συνειδήσεων.
 Τα ΜΜΕ δεν αναγνώρισαν τη μεγαλύτερη είδηση των τελευταίων 40 χρόνων. Το κρίσιμο ερώτημα είναι γιατί δεν την αντιλήφθηκε η Αριστερά. Η αριστερά που είναι μέρος αλλά και η αιτία του προβλήματος. Ακόμη και στην ύστερη φάση, όταν βρισκόμασταν στο χείλος της χρεοκοπίας πρότεινε 100.000 διορισμούς στο δημόσιο. Τη «γη της επαγγελίας» για τον έλληνα της μεταπολίτευσης. Όμως, δεν μπορούμε να κάνουμε πολιτική ερήμην των αριθμών.  Τα γεγονότα είναι ξεροκέφαλα, όπως έλεγε κι ο Βλαδίμηρος. Κι έτσι η πρώτη ανάγκη που προβάλλει δραματικά για τους αριστερούς είναι να κατανοήσουν. Να ερμηνεύσουν τα γεγονότα στο νέο πλαίσιο.  Εν τέλει, η ανάγκη για ένα «Νέο Διαφωτισμό» που θα μας απαλλάξει όχι από τα χρέη αλλά τον τρόπο σκέψης που μας χρεοκόπησε.
Νομίζω ότι η ρίζα του προβλήματος είναι  η κυρίαρχη ιδεολογία την οποία αναπνέει σύμπασα η ελληνική κοινωνία: ο ανδρεοπαπανδρεϊκός  λαϊκισμός της μεταπολίτευσης με τον οποίο συμβιβάστηκε και υιοθέτησε η αριστερά. Το ιδεολόγημα των μη προνομιούχων. Ένα διαταξικό συνονθύλευμα  που περιλαμβάνει όλους τους έλληνες απέναντι σε ένα κράτος που θεραπεύει αδιακρίτως πάσαν νόσον, ικανοποιεί όλα τα αντιφατικά αιτήματα, μοιράζει προνόμια και επιδόματα.  Είναι η ιδεολογία, με την αλτουσεριανή έννοια, που έβαλε τη σφραγίδα της στη μεταπολίτευση. Της σχέσης μας δηλαδή με την πραγματικότητα. Τον τρόπο με το οποίο αντιλαμβανόμαστε τον κόσμο.
Ένας λαϊκισμός που  ακυρώνει την ευθύνη του πολίτη και τη θέση της πολιτικής παίρνουν εκείνα τα προεκλογικά πάρτυ στις πλατείες με τους χιλιάδες συνενόχους, που κραδαίνουν τις πλαστικές σημαίες του πελατειακού κράτους της μεταπολίτευσης. Ναι.  Είναι αυτοί οι «αγανακτισμένοι πολίτες» που δεν έκαναν ποτέ την αυτοκριτική τους και τώρα παριστάνουν τις «μωρές παρθένες».  Που κίνητρό τους ήταν ο πιο χυδαίος ατομισμός  για να νομιμοποιήσουν το αυθαίρετο εις βάρος του περιβάλλοντος, το καλό  επίδομα εις βάρος των αδύνατων, τον διορισμό εις βάρος εκείνου που δεν έγλειφε. Η πολιτική ήταν ένα γιουρούσι για την κατάληψη του κρατικού ταμείου που ικανοποιούσε όλα τα βίτσια και τις ανάγκες με τα δανεικά των ευρωπαίων.  Πού ήταν αλήθεια οι συνειδήσεις των "αγανακτισμένων πολιτών" όταν συνέβαιναν όλα αυτά; Ποιος εξέλεξε, όχι μία αλλά  δεκάδες φορές,  όλους αυτούς μας χρεοκοπούσαν;  Φτάσαμε έτσι, όπως λέει ο Γιάννης Βούλγαρης, από την αριστερά της θυσίας, στην αριστερά των επιδομάτων.

Όμως, ένα αριστερό κόμμα δεν είναι συνδικαλιστική κίνηση για να  υιοθετεί άκριτα όλα τα αιτήματα, αλλά τα ιεραρχεί σε ένα πρόγραμμα. Σε ένα συλλογικό σχέδιο για την αλλαγή της κοινωνίας. Και επειδή δεν είναι δυνατόν να ικανοποιηθούν όλοι, διακρίνει και υπερασπίζεται τον άνεργο ή τη γενιά των 700 ευρώ που πλήττεται από τον νεοφιλελευθερισμό, από τον  μηχανικό της ΔΕΗ που έχει περικοπές λόγω του μνημονίου 50.000 ευρώ. Μιλάει χωρίς να μασάει τα λόγια του για όλες τις συντεχνίες που φοροδιαφεύγουν σε μια κοινωνία που μόνον 4 στους 10 πληρώνουν φόρους και δεν δημαγωγεί ασύστολα για τα δήθεν «φορομπηχτικά μέτρα» της κυβέρνησης. Επισημαίνει την ανάγκη της υγιούς επιχειρηματικότητας απέναντι σε όλους τους κρατικοδίαιτους αεριτζήδες που λυμαίνονται το δημόσιο και κοινοτικό χρήμα. Γιατί,  όσοι δοκίμασαν την ανεργία και την ξύλινη «αντιμονοπωλιακή» ρητορεία της αριστεράς, ξέρουν ότι  η εργασία είναι αξιοπρέπεια. Ονομάζει και αποδοκιμάζει τον νεποτισμό που κυριαρχεί στα πανεπιστήμια, την καταστροφή του δημόσιου χώρου, τη ρητορεία των δικαιωμάτων αλλά όχι της ευθύνης, τους αγώνες εις βάρος των άλλων, τη χρήση της βίας που φθάνει μέχρι τη στέρηση της  ελευθερίας του λόγου.  Αυτήν που η νεωτερικότητα κατέκτησε με αγώνες 300 χρόνων.
Υπάρχουν δυο  μαγικές λέξεις που λείπουν από την λεξικό της μεταπολίτευσης. Ατομική ευθύνη. Οι περισσότεροι κυκλοφορούν με τον μανδύα του θύματος. Η θυματοποίηση είναι η προσφιλής τέχνη του λαϊκισμού. Τα δεινά έρχονται σαν φυσικές καταστροφές. Μνημόνια, χούντες, εμφύλιοι. Ας μην έχουμε αυταπάτες. Η πορεία από το ατομικό στο συλλογικό θα είναι σκληρή. Στην ελληνική κοινωνία υπάρχουν μόνον ατομικότητες ενδεδυμένες το συλλογικό ή το λαϊκό.  Βουνά εγωισμού.  Πολιτικοί και συνδικαλιστές με γεμάτες γαστέρες και απαστράπτοντα αυτοκίνητα που ρητορεύουν «υπέρ του λαού» στα δελτία των οκτώ και είναι έτοιμοι να κατασπαράξουν τον συνομιλητή τους. "Η υπευθυνότητα είναι ένα αβάσταχτο φορτίο· μας αλυσοδένει με τις συνέπειες των πράξεών μας" γράφει ο Πασκάλ Μπρυκνέρ στον «Πειρασμό της αθωότητας».
Αν θέλει  να προσφέρει κάτι η αριστερά πρέπει να θυμηθεί πάλι την ιδεολογική ηγεμονία του Γκράμσι και τη σημασία της ιδεολογίας. Που σημαίνει να αναδείξει το ψέμα στο οποίο ζούσαμε. Να καταγγείλει την υποκρισία που ενδημεί και στην ίδια την αριστερά. Να  κάνει δηλαδή την αυτοκριτική της. Να ξαναδώσει πάλι στις λέξεις την αλήθεια τους. Να αναδείξει τις αξίες που έσβησαν. Την αλληλεγγύη. Την εργασία. Την αξιοκρατία. Την ηθική. Την υπεράσπιση των αδύνατων.
Έχουμε ανάγκη από αλήθεια. Όμως είναι οδυνηρή και κοστίζει. Ο λαϊκισμός είναι πάντα γοητευτικός και χαϊδεύει τα αυτιά. Γι’ αυτό και θα   έχει πολύ μέλλον.
...........................
Η ακαταμάχητη γοητεία του λαϊκισμού. 
Δοκίμιο για τη χρεοκοπία των μυαλών και των συνειδήσεων
(Πολιτική Επιθεώρηση, 25 Μαρτίου 2011)
...............................................
Ο Μάκης Καραγιάννης γεννήθηκε στις Γούλες Κοζάνης το 1958. Σπούδασε µαθηµατικά, ενώ ζει και εργάζεται στη Θεσσαλονίκη. Είναι συνεκδότης του περιοδικού Παρέµβαση και συµµετείχε στη διεύθυνσή του (1988-1993). Έχει εκδώσει τη µελέτη Η αισθητική της ιθαγένειας (εκδ. Παρέµβαση, Κοζάνη 2001) (διηγήματα/πλασματικές βιογραφίες, Ο Καθρέφτης και το Πρίσμα, Νεφέλη 2007) συμμετέχει στο blog Πολιτική Επιθεώρηση και ασκεί συστηµατικά κριτική βιβλίου από τις στήλες της εφηµερίδας Η Αυγή.

............................................
«Αν δεν είναι ποτέ δικό μας το λάθος, 
τότε δεν μπορούμε να αναλάβουμε την ευθύνη γι’ αυτό. 
Κι αν δεν μπορούμε να αναλάβουμε την ευθύνη,
τότε θα είμαστε πάντα θύματά του»  

9 σχόλια:

  1. .............................

    Ήθελα να ήξερα αν αυτοί που συγκεντρώνονται στις πλατείες, μουτζώνουν τους πολιτικούς και χτυπούν τις άδειες κατσαρόλες, είναι «αθώοι του αίματος»...
    Άραγε αυτοί ποτέ δεν ζήτησαν ένα ρουσφετάκι, δεν έγλειψαν κάποιον πολιτικό, δεν ζήτησαν έναν διορισμούλη, μια βυσματική μετάθεση, τη διαγραφή ενός προστίμου, τη νομιμοποίηση ενός αυθαιρέτου;
    Αυτοί δεν ροκάνισαν καμία κοινοτική επιχορηγησούλα, δεν βούτηξαν το δαχτυλάκι τους σε κάποιο κρατικά επιδοτούμενο πρόγραμμα, δεν έκαναν ποτέ φοροδιαφυγή, δεν βολεύτηκαν με τα επιδόματα ύπνου, δεν χειροκρότησαν μπαλκονάτους δημαγωγούς και δεν ψήφισαν παπαρολόγους συνδικαλιστές;

    Εγώ, προσωπικά, τα έκανα όλ’ αυτά (ή, σχεδόν, όλα) γι’ αυτό και ντρέπομαι και δεν τολμώ ούτε το δάχτυλο να υψώσω ούτε την ανοιχτή παλάμη μου να κουνήσω...

    Παλιότερα, μάγκας ήταν όποιος πλειοδοτούσε σε υποσχέσεις.
    Σήμερα, πρώτη μούρη είναι όσοι πλειοδοτούν σε «αγανάκτηση»...


    askardamikti.blogspot.com - «Αγανακτισμένους» δεν έχει μόνο η Μαδρίτη και η Αθήνα...

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  2. Βαρέθηκα να περιμένω την ελληνική Αριστερά να κάνει την αυτοκριτική της- όταν θα το αποφασίσει, θα είμαστε όλοι αλλού· και όταν επιτέλους την κάνει, θα είναι εκείνη αλλού.

    Κατανοώ τις επιφυλάξεις τού "φοβουμένου" και έχω βεβαίως προσωπικά αναρωτηθεί συχνά τα τελευταία (πολλά) χρόνια γιά τον τρόπο και τον βαθμό αυτοκριτικής καθενός μας ατομικά ή κατά ομάδες- αλλά έτσι είναι ο κόσμος· δεν βλάπτει να τον ονειρεύομαι καλύτερον, αρκεί όμως να μη χάνω την επαφή μου με την πραγαμτικότητα ;-)

    Πάντως, οι άνθρωποι που ήσαν στην συγκέντρωση στα Προπύλαια έδειχναν ώριμοι και συνειδητοποιημένοι, όχι το είδος που καταπίνει λαϊκίστικα συνθήματα δίχως σκέψη.

    Ας μη λησμονούμε, ότι οι ιδέες χρειάζονται χρόνο γιά να πείσουν και να επηρεάσουν...

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  3. πραγαμτικότητα;;;! Πραγματικότητα, φυσικά- τί ήταν τούτο, πρωινή δυσλεξία; :-(

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  4. ...digital dyslexia
    δακτυλική δυσλεξία...

    ή μήπως υποσυνειδίζεις την Ελλαδική Πραγάματατιτακόπητα (GReality)....
    .............κοίτα γλωσσοδέτη
    που μου μαγείρεψες......

    η ανάρτηση θα μπορούσε
    να είναι μανιφέστο
    της Δημοκρατικής Αριστεράς
    για να μιλάμε συγκεκριμένα
    ..............................
    Για την πλατεία

    1. Η μούντζα είναι προοίμιο ή αποτέλεσμα του αυταρχισμού;

    2. Χαϊδεύουν τα μμε το πλήθος;

    3.δύο εν μέρει αντιφατικές ή αντίρροπες, τάσεις

    4.Από τι κινδυνεύει η συνέλευση;
    απολιτίκ και βιασύνη


    Λίγη Ρευστότητα ακόμη - από Βυτίο

    ..................................

    Το κείμενο του Καραγιάννη θα μπορούσε να διαβαστεί στη
    λαϊκή συνέλευση;;
    σε ένα μέρος της πλατείας ίσως

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  5. Καλές οι παρατηρήσεις τού Βυτίου.

    Στην συγκέντρωση τών Προπυλαίων δεν υπήρξαν μούτζες, ούτε συνθήματα· μόνο μερικά ουυυ αποδοκιμασίας- όταν έγινε αναφορά στον Πρόεδρο τής Δημοκρατίας, π.χ.- και χειροκροτήματα. Γενικά, ο κόσμος παρακολουθούσε σιωπηλός τους ομιλητές και διέκοπτε λίγο και σε κρίσιμα σημεία.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  6. Από συμπλωρίτη Χαζούλη που μίλησε
    στην πλατεία, διάβασε
    Μαθήματα Ζωής

    ..έκανα λάθη..

    Πρώτον ούρλιαζα και πολλοί μπορεί να μην κατάλαβαν λέξη.

    Χρησιμοποίησα τον πρώτο πληθυντικό της “συνευθύνης” κάτι που είναι τελείως ενάντια στη φιλοσοφία μου που θέλει την ατομική ευθύνη πάνω από όλα.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  7. Mιχάλη, ήθελα να κάνω ανάρτηση αυτό ακριβώς το ποίημα του Αναγνωστάκη χτες... χαχα

    Ατομική Ευθύνη?? Φρούτο άγνωστο εδώ διαπιστώνω. Με λύπη είναι η αλήθεια. Φωνάζουν όλοι να παραγραφεί το χρέος μας. Εκείνο το χρέος στο οποίο συνέβαλε ένας ολόκληρος λαός. Κλέβοντας, υπερκαταναλώνοντας κλπ. άλλος σε μεγάλο και άλλος σε μικρότερο βαθμό ανάλογα με το πού έφτανε το χέρι του ο καθένας.

    Μα πόσο πιο γελοίοι μπορούμε να γίνουμε πια?

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  8. δεν εκανα τιποτε απο τα παραπανω αρα νομιζω οτι μετραει η γνωμη μου αν πω πως ακομη και καποιους που καναν καποια απο αυτα η και ολα, τους θελω διπλα μου. Δεν καταλαβα, που οδηγει αυτη η λογικη δηλαδη? Επειδή κάποιος κάποτε ζήτησε ένα ρουσφέτι δεν μπορεί να ομιλεί εις τον αιώνα τον άπαντα ακόμα και αν πλέον έχει αλλάξει μυαλά. Κουραστική επίδειξη εξυπνάδας, πολλά τέτοια κείμενα διαβάσαμε τελευταία

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  9. @δήμητρα

    Ανταποδιδω το link

    @Ανώνυμος

    ο καθένας μας, θέλει δίπλα του :-)

    Αν έχουν αλλάξει τα μυαλά
    στην πλατεία,
    αυτό θα φανεί στις κάλπες.

    Και η επίδειξη αγανάχτησης πάντως
    καταντά κουραστική
    δίχως σχέδιο και όραμα

    ΑπάντησηΔιαγραφή